• Þjóðveldisdagurinn er stofndagur Þjóðveldis og afmælisdagur þeirrar þjóðar sem varð til með formlegum hætti á fimmtudegi við sumarsólstöður sumarið 930.
• Þetta er sá dagur sem Þjóðveldi eldra og Endurreist Þjóðveldi voru stofnsett, en reikniregla fyrri daga kann að vera önnur en hér er lögfest.
• Frá og með sumarsólstöðum 2022 er Þjóðveldisdagurinn ætíð fyrsti fimmtudagur á eftir sumarsólstöðum.

Viðbótarskýring: Beri sumarsólstöður upp á fimmtudegi, telst sá fimmtudagur fyrsti fimmtudagur á eftir sumarsólstöðum.

Lauk þeirri umræðu með allsherjar atkvæðagreiðslu þann 4. júlí 2021, með hundrað prósent samþykki og hundrað prósent mætingu; Breytt var 28. grein Stjórnarskrár og er breytingin samstundis virk.

Einnig fór fram umræða meðal þingmanna Þjóðveldis dagana 18. til 25. júní 2021 að setja þyrfti lög sem tilgreina með skýrum og auðskildum hætti hver sé Þjóðveldisdagurinn. Margt hefur verið ritað og rætt um þennan dag allar götur síðan Þjóðveldi var endurreist sumarið 2013, óþarfi er að málalengja þá umræðu frekar þ.e. hún er öll skráð ýmist á vef Þjóðveldis og einnig í hugleiðingum Guðjóns E. Hreinberg í myndskeiðasafni.

Lög um Þjóðveldisdaginn hafa verið sett, samanber aðra færslu.

Í kjölfarið spannst umræðan þannig að ákveðið var að gefa ekki þessar reiknireglur út á vefnum að sinni og að jafnframt yrðu þing Þjóðveldis 2019 og 2020 haldin óformlega og þegar þurfa þykir með rafrænum hætti.

Þetta er ástæðan fyrir að lítið er gefið út áf vef Þjóðveldis um þessar mundir. Það var lögfest og bókuð ákvörðun um það.

Hver sem er getur skipulagt héraðsþing í sínu héraði en til að þing sé sett þarf að auglýsa það opinberlega á viðurkenndan hátt eða á þeim vettvangi sem ríkið notar fyrir eigin lögbirtingu.

Til að teljast héraðsþing í Þjóðveldi Íslands þarf þingið að taka upp stjórnarskrá þess, einhuga. Einnig þarf þingið að vera virkt samkvæmt viðmiðum stjórnarskrár og þeirra hefða sem héraðsþing og allsherjarþing hafa myndað frá endurstofnun ríkisins sumarið 2013.

Að þessu sinni var þing haldið 17. október 2018 og kom Alþingi saman á Héraðsþingi Reykjaness.

Þingið að þessu sinni fór í upprifjanir á lögum, ályktunum og umræðum sem hafa verið bókaðar (og birtar opinberlega á nyttland.is) síðustu fjögur árin. Margt var rifjað upp m.a. til að athuga hvort umræðuefni líðandi stundar hefðu áður verið tekin fyrir og hvort ástæða væri að fara betur ofaní önnur mál og einnig til að athuga hvort einhver ólokin verkefni væru fyrir höndum sem vinna þyrfti á komandi þingum.

Í umræðum kom fram að í kosningum hefur til þessa ætíð ríkt einhugur um málefni sem kosið hefur verið um. Þegar ekki hefur ríkt einhugur um einstök málefni hefur umræðum oft verið frestað til síðari þinga og umræður ætíð farið fram í virðingu og festu.

Sérstaklega var áminnt að Þjóðveldi er samsett úr sjálfstæðum Hérðsþingum sem sjálf hafa sagt sig í lög við Þjóðveldi og hafa þannig skuldbundið sig til að starfa eftir stjórnarskrá þess. Ríkið áskilur sér engin réttindi til valdboðunar yfir héruðum umfram þetta en áminnir um upprunalegan anda Þjóðveldis hins eldra að móta allsherjarreglu, virðingu og samræmi.

Eftirfarandi efni voru tekin fyrir sérstaklega:

Skatta-, mennta-, og heilsumálefni

Þar sem Þjóðveldi er fámennt eins og er þykir ekki brýnt að marka stefnu í mennta- og heilsumálefnum að sinni. Hins vegar þykir rétt að hefja umræður á næstu þingum um skattamálefni. Ríkið gæti þurft að greiða starfsfólki laun, greiða kostnað af ýmsum framkvæmdum og tilfallandi rekstrarkostnaði, auk hins mannlega þáttar þegar kemur að verðmætamati. Um þetta ríkti einhugur og var ákveðið að hraða þróun Silfurdals og klára útfærslu hans svo hægt sé að þróa efnahagsmál Þjóðveldis óháð utanríkisáhrifum.

Þá var bókað fyrir Alþingi að Stjórnarskrá Þjóðveldis sé skýr varðandi mörk milli héraðs og ríkis og áréttað að Héruð skuli eins sjálfstæð í sínum málaflokkum sem unnt er – meðan ekki brýtur allsherjarsamræmi héraða – og að sköttun Þjóðveldis fari fram þannig að héruð sjá sjálf um sínar skattareglur í samræmi við tilmæli stjórnarskrár og að allsherjarríkið þiggur sín skattframlög frá héruðum.

Loftslagsmál

Ríkið getur ekki ákveðið einhliða í svo víðfemu og teygjanlegu málefni, hvað sé vísindalega rétt niðurstaða, fyrir hönd borgara. Var þessi bókun vandlega yfirfarin.

Útlegð þeirra sem yfirgefa

Einróma var samþykkt á allsherjarþingi að borgarar sem hafa sóst eftir borgararéttindum Þjóðveldis og tekið þátt í starfsemi þess en síðar með sannanlegum hætti annaðhvort snúist gegn hagsmunum þess eða yfirgefið það, skuli dæmdir til útlegðar en hérað þeirra bóka dóminn og Allsherjarþing (fyrir hönd dómstóla) staðfesta hann. Ekki náðist einhugur um hversu löng slík útlegð skuli vera og samþykkt að fresta þeim hluta umræðunnar til næsta þings.

Að sinni er útlegð að lágmarki þrjú þing (tæpt ár) en að hámarki tólf þing (þrjú ár).

Áður hefur verið rætt – og bókað – á eldri þingum að borgarar geti ekki flutt atkvæði sitt að geðþótta á milli héraðsþinga og að þegar borgari þinglýsir sig í héraði skuli lögsögumaður héraðs leita upplýsinga annaðhvort hjá Upplýsingastofnun eða lögsögumanni þess héraðs sem borgari var síðast þingmaður hjá um drengskap og heiður borgara.

Þessi bókun var gerð á sínum tíma því stjórnarskrá skilgreinir að borgarar geta fært þingsetu sína á milli héraða (og þar með skattgreiðslur) til að beita héruð sín borgaralegum mótþróa og kom upp sú umræða á sínum tíma hvort setja skyldi einhverjar reglur um þetta efni til að tryggja festu og yfirvegun og fyrirbyggja misnotkun.

Stjórnarskrárbrot

Andi stjórnarskrár Þjóðveldis er sá að stjórnarskrárbrot sé Glæpur gegn þjóð og er Þjóðveldi eina ríkið í veraldarsögunni sem hefur sérstakleg skilgreint þetta hugtak og bundið í stjórnlög.

Lögð var fram sú tillaga að refsing við stjórnlagabroti embættismanna (og valdhafa) sé tólf ára fangelsi eða útlegð. Þá kom fram gagntillaga um þriggja ára útlegð. Einróma var samþykkt að rétt væri að dæma til útlegðar fyrir stjórnlagabrot, að frelsissvipting væri of harður dómur en ekki náðist sátt um tímalengd. Því stendur útlegð til þriggja ára að sinni en rætt verður á síðari þingum hvort tímalengdin skuli aukin.

Kannabis, eiturlyf og vímugjafar

Ríkið tekur ekki afstöðu til persónulegrar neyslu borgara og meðhöndlunar á náttúrulegum afurðum úr náttúrulegum hráefnum sem krefjast einfaldra og sögulegra vinnsluaðferða, en áskilur sér rétt til að setja reglur um efnavörur sem krefjast sérhæfðra og tæknilegra aðferða og geta haft eitrunar-afleiðingar. Var þessi bókun yfirfarin vandlega.

Gjaldmiðill

Eins og fram kom á Alþingi í júní 2018 hefur Þjóðveldi beðið þess á annað ár að skilgreina reiknireglu fyrir gengi Silfurdals – sem áður hefur verið samþykktur sem gjaldmiðill Þjóðveldis.

Lögð var fram tillaga að því hvernig slík reikniregla yrði unnin og var hún í aðalatriðum samþykkt og forstöðumanni Upplýsingastofnunar falið að útfæra reikniregluna nánar og útskýra á janúarþingi 2019.

Áður hefur verið rætt á þingum að Þjóðveldi meinar engum borgara – né félagi eða fyrirtæki – að nota aðra gjaldmiðla í sinni starfsemi en stofnanir þess skuli nota Silfurdal.

Þá var bókað að á meðan Þjóðveldi á engan silfurforða og að meðan engin stofnun Þjóðveldis geti sinnt vörslu gjaldmiðla og tryggt öryggi þeirra s.s. seðlabankar annarra ríkja og hagstofur sjá um, skuli tímabundið fundin önnur leið til að nota Silfurdal innan Þjóðveldis en að þá lausn megi einnig nota samhliða síðari tíma lausnum. Stungið var uppá notkun ávísanakerfis í tengslum við fyrrnefnda reiknireglu og var einróma samþykkt að kynna slíkt kerfi til sögunnar um leið og reikniregla Silfurdals verður kynnt.

Þjóðveldisfélag eða Þjóðveldi

Áður hefur verið rætt á þingum hvort stofna ætti almennt félag innan Lýðveldisins til að gæta hagsmuna þingmanna. Félagið yrði þá eins eins konar Þjóðveldisfélag innan Lýðveldis. Um þetta efni eru skiptar skoðanir, þó félag af þessu tagi gæti hentað við ýmsar aðstæður þá eru sterkar raddir meðal þingmanna sem vilja nota aðrar leiðir þar sem þess er kostur þar til sú staða kemur upp að Lýðveldið viðurkennir tilveru Þjóðveldis og eðlileg diplómatísk samskipti verða tekin upp á milli ríkjanna.

Í þessu ljósi skal áréttað að stjórnarskrá Þjóðveldis viðurkennir að Lýðveldið er til (sem er ekki hið sama og tilveruréttur) og tekur skýrt fram að ekki sé vilji þjóðveldismanna að bylta Lýðveldinu eða leggja það niður. Þá skal bent á að Þjóðveldið bannar ekki héruðum að segja sig úr lögum við allsherjarríkið, enda er hugsjón Þjóðveldis að valdið rísi frá málefnalegum samræðum meðal borgara og gagnkvæmri virðingu en ekki valdboðun frá ríkinu.

Hlutverk ríkis

Þá var sú spurning borin fram á þingi, hvert væri hlutverk ríkisins, réttindi þess og skyldur.

Yfirleitt ganga borgarar annarra ríkja útfrá því sem gefnu að ríki þeirra séu náttúruleg og eðlileg fyrirbæri en það er viðhorf þjóðveldisfólks að öll ríki séu í eðli sínu hugmynd sem birtist í veruleikanum í réttu hlutfalli við fjölda þeirra sem trúa á hugmyndina. Ennfremur að ríki þarf ekki viðurkenningu annarra ríkja á tilverurétti sínum eða veruleika. Síðast en ekki síst, þó bæla megi ríki og taka yfir landsvæði þeirra, þá geta öll ríki lifað af slíka vá af sömu ástæðu.

Sjaldan er rætt um hverjar séu ófrávíkjanlegar skyldur ríkja og yfirleitt hafa borgarar annarra ríkja víkjandi rétt bæði gagnvart ríkjum (og eru þá þegnar) og oft gagnvart félögum, stofnunum og fyrirtækjum sem starfa í skjóli þeirra.

Stjórnarskrá Þjóðveldis er skýr hvað þetta varðar, að ríki, fyrirtæki og félög hafa víkjandi rétt gagnvart borgurum sínum. Því hafa allir borgarar Þjóðveldis óhindraðan aðgang að ársfjórðungsþingum í sínu héraði og öllum upplýsingum um rekstur ríkisins. Í þeim undantekningatilfellum sem málsréttur eða atkvæði er takmarkað á þingi er það sérstaklega tilgreint í stjórnarskrá.

Í þessu ljósi var sérstaklega bókað að Þjóðveldi hafi takmörkuð réttindi til að dæma borgara sína til frelsissviptinga og veraldlegra refsinga umfram útlegaðardóma. Áminnt er að útlegðardómur merkir bókstaflega að viðkomandi einstaklingur nýtur engra réttinda innan ríkisins á meðan á útlegð stendur en stjórnarskrá leggur þó vissar kvaðir á ríkið í þessu tilliti.

Þá var bókað að þegar ríkið dæmir til útlegðar eða frelsissviptinga eða fjársekta þá má einungis beita einni af þessum tegundum refsinga í senn.

Þá var sérstaklega bókuð sú tillaga til Alþingis að ríkið hefur hvorki umboð né heimild til að skuldsetja borgara sína og var sú tillaga samþykkt einróma og eru því gild lög.

Að lokum var bókuð sú frumspekilega spurning sem lögð var fram fyrir þingið: Stendur ríkið vörð um borgara sína eða fyrirtæki, stofnanir og áhrifafólk (bjúrókrata og efnafólk)? Af spunnust skemmtilegar umræður á þingi en engin bókuð niðurstaða umfram það sem þegar kemur fram í Stjórnarskrá Þjóðveldis og þingfestum bókunum þess.

Minnt er á að Þjóðveldi er samsett úr sjálfstæðum héraðsþingum sem lýst hafa yfir fylgni við stjórnarskrá þess. Héraðsþing Þjóðveldis eru öllum opin, en ekki Allsherjarþing. Einungis staðfestir og virkir borgarar Þjóðveldis hafa atkvæðisrétt á þingum.

Á efnisskrá voru fyrst og fremst þrjú atriði. Að taka fyrir afsögn Ragnars Sigurðssonar Proppé sem lögsögumaður Þjóðveldis, stofnun Héraðsþings Reykjaness og snið opinberra tilkynninga og setningu þinga.

Fyrsta

Í aprílbyrjun birti lögsögumaður PDF skjal á Facebook grúppu  sem borgarar Þjóðveldis hafa notað sín á milli til umræðna og upplýsingaflæðis, þar sem hann tilkynnti afsögn sína sem Lögsögumaður og tilgreindi ástæður sínar. Alþingi tekur uppsögnina hér með gilda og þakkar Ragnari störf sín í þágu Þjóðveldis.

Umrædd Facebook grúppa heitir „Þjóðveldið – nyttland.is“ og var lengi vel opin almenningi en hefur verið lokuð síðan um áramót. Slóðin á grúppuna er facebook.com/groups/466283010224217.

Þó afsögnin hafi hvorki verið send til Alþingis né til Upplýsingastofnunar til birtingar á opinberum miðli Þjóðveldis var bókuð undanþága frá kröfu skjalavalds og verklagsreglna um opinbera birtingu. PDF skjalið er nú vistað á nyttland.is.

Annað

Upp kom flókin staða í janúar þegar haldin voru tvenn héraðsþing í Þjóðveldi en hvorugt var auglýst opinberlega. Annað þingið var tilkynnt í fyrrnefndri Facebook grúppu en hún var þá þegar lokuð almenningi og þar með gat tilkynningin vart talist opinber auglýsing samkvæmt verklagsreglum sem skjala- og ríkisvald. Hitt þingið var haldið óformlega og samkvæmt reglum Stjórnarskrár um rafrænar umræður og kosningar, snérist það þing einmitt um hvort stofna ætti Reykjanesþing eða ekki og var ekki ætlunin að halda það opinberlega.

Í apríl barst heldur engin beiðni til Upplýsingastofnunar um að auglýsa nein héraðsþing en aftur var haldið óformlegt (eða óauglýst) Reykjanesþing og var einróma kosið að þingið skildi formlega stofnað í júlí og að það myndi þá segja sig í lög við Þjóðveldi eins og stjórnarskrá krefst.

Þriðja

Þess hefur ætíð verið gætt frá stofnun Þjóðveldis 2013 að fundir og þing séu tilkynnt eða auglýst þannig að sjáist almenningi. Oft hefur verið rætt, bæði á fundum og héraðsþingum, að fyrrgreind Facebook grúppa sé ekki opinber miðill Þjóðveldis heldur einkaframtak þeirra borgara (bæði Þjóðveldis og Lýðveldis) sem taka þar þátt í umræðum.

Opinber miðill Þjóðveldis sé vefsíðan nyttland.is og þar skuli birta opinberar tilkynningar, ályktanir, reglugerðir, lög, skýrslur af þinghaldi og annað opinbert efni. Upplýsingastofnun ríkisins heldur utan um – samkvæmt stjórnarskrá – að birta opinbert efni og halda skjölun ríkisins til haga.

Eins og fram kemur í fyrsta og öðrum umræðulið Allsherjarþings að þessu sinni, þá hefur reynt á það hjá Þjóðveldi síðustu mánuði að skerpa þurfi á hvað telst lagalega opinber tilkynning eða auglýsing og hvað ekki. Telst framangreind umræða hafa skerpt á þessu atriði.

Ennfremur er áréttað gildi 2. greinar stjórnarskrár Þjóðveldis að ríkið er samsett úr sjálfstæðum héruðum sem halda sín eigin héraðsþing og sagt hafa sig í lög við Þjóðveldi. Það er andi stjórnarfars okkar að valdið rís neðan frá og upp en ekki ofan frá og niður, héruðin eru sjálfstæð um eigin málefni og venjur en hlutverk Allsherjarþings og stjórnarskrár er – eins og að fornu – að tryggja að allsherjarregla og virðing ríki á milli héraða.

Í október var kosið um að Allsherjarþing tæki fyrir fleiri málefni en gert var nú en sátt var um að þau atriði biðu síðari umfjöllunar. Enn er beðið reiknireglna um Silfurdal – sem áður var á verkefnaskrá Lögsögumann. Eins er beðið niðurstöðu úr þreifingum um utanríkismál sem hafin var vinna við haustið 2016. Ekki var rætt að sinni um þessi málefni. Lauk Allsherjarþingi í einróma sátt.

Nánari upplýsingar hjá Guðjóni Hreinberg og Ármanni Guðmundssyni.

Héraðsþing hófst á almennri umræðu um hvort ræða þyrfti sérstaka skilgreiningu á hugtakinu eign. Minnst er á eign og eignarrétt í Stjórnarskrá Þjóðveldis en ekki skilgreint sérstaklega hvað eign er. Gefið er óbeint í skyn í stjórnarskrá að skilgreina mætti hugakið betur í lagalegu samhengi og þá með tilliti til vægis á milli hagsmuna samfélags annars vegar og einstaklings hins vegar.

Framangreind atriði komu til tals út frá hugmyndinni um helgun lands sem var veigamikill þáttur í heimsmynd þeirra sem fyrst námu land á Íslandi þ.e. í upphafi landnáms. Í þann tíð slógu fyrstu landnámsmenn eign á tiltekin landsvæði og gerðust þannig ýmist goðar eða höfðingjar héraða. Innan þessara eigna gátu síðan menn og konur helgað sér land með ýmsum hætti.

Talað er um að karlar hafi markað sér landhelgi með bálköstum en konur með því að leiða kvígu um landið. Ef nánar er rýnt má sjá að vel var hugsanlegt að konur næðu þannig, með því að temja kvíguna með næmi sínu, að helga sér stærra landsvæði en karlar sem þyrftu afturámóti að höggva sér við og þurrka og síðan bera með sér og loks tendra eld. Áður hefur komið fram í málflutningi t.d. í Endurreist Þjóðveldi 2013 að vægi kvenna hafi verið meira í fyrnd en síðar var viðurkennt en þá með tilliti til hins náttúrulega samræmis (Natural Harmony).

Fram kom í þessari umræðu sú hugsun að mannvera sem lifir, sé sál er birtist í holdtekju og því sé ákveðin helgi yfir þeirri veru og að þá helgi megi auka eða minnka t.d. með iðkun gilda. Þetta á sér rætur í þeirri frumspeki (Metaphysics) að sál sé andleg verund sem tekur sér form í efni. Þetta mætti síðan víkka út með tilliti til lands, að mannvera sem helgi sér land grundvalli samlíf sitt með landi í helgi sem einnig styrkist eða veikist með iðkun gilda. Óbeint er hér gefið í skyn að landvættir gætu verið sál lands og að mannleg sál og sál lands þurfi að lifa saman í samræmi ef vel á að vera.

Framangreint mætti síðan tengja áfram í hugtakið Landvættur – eða eins konar sál eða frumkraftur sem styrkist eða veikist eftir samlífi mannveru eða hóps mannvera með því landi sem helgað er. Ætli sú mannvera eða hópur að ganga með vættum eða treysta á vernd vætta þurfi að virða eignarrétt lands yfir sjálfu sér og virða rétt vætta til helgunar lands.

Hér er vissulega dansað í samræðu á jaðri frumspeki (Metaphysics) annars vegar og dulspeki (Mysticism) hins vegar. Það er þó skilningur þeirra er hér koma saman að setja lög fyrir hóp fólks eða samfélag – hvað þá að skilgreina þjóð – að ekki sé hægt að setja lagareglur, dómsreglur eða móta skjalavald án þess að frumspekileg heimsmynd og hugrænt og tilfinningalegt siðferði sé lagt til grundvallar og rætt.

Þannig mætti ræða að helgun lands og holds renni sjálfkrafa til skilgreiningar á eign og eignarrétti. Ennfremur að frumspeki sé hugsun sem getur tekið sér form og að án virðingar fyrir þeim rótum sé erfitt að skilgreina hvað sé þjóð eða hver séu þau lög og siðferðissáttmáli sem renni stoðum undir þjóðríki. Svipað efni er gefið í skyn, bæði beint og óbeint, í formála Stjórnarskrár.

Þá kom fram sú spurning hvort land eigi sig sjálft og þá hvort helgun lands sé samningur við land. Í því tilliti var rætt um forn lög sem sett voru á Englandi um leið og hið nafntogaða Magna Carta var sett í lög jafnhliða hinu minna þekkta Rights of the Forest. Hið síðarnefnda tilgreindi að almenningur hefði ákveðin réttindi til að umgangast náttúruna án afskipta ríkisvalds og þar með viðurkennt að þjóðríki eigi tilveru sína við hlið hins náttúrulega en taki það ekki yfir.

Í víðu samhengi sjá glöggir að á djúpum og vítækum málum er drepið sem geta skipt miklu máli í lagalegu og réttarfarslegu tilliti fyrir ekki bara samfélag fólks heldur sambúð þess með hinu náttúrlega.

Tengt efni

• Hvað er frumspeki
• What is mysticism (dulspeki)

Um Allsherjarþing

Nýlega setti Guðjón Hreinberg fram þá tillögu í myndskeiði á Youtube að ræða mætti á Héraðsþingum Þjóðveldis hvort tímabært væri að setja Allsherjarþingi (Alþingi) skýrari ramma og setja þinghelgi þess af sömu natni og héraðsþing. Þar sem borgarar Þjóðveldis hafa verið fáir frá endurreistu Þjóðveldi sumarið 2013 hafi ekki þótt ástæða til að setja þinghelgi Allsherjarþings sérstaklega heldur hafa ákvarðanir þess verið teknar með á Héraðsþingum.

Var óformlega samþykkt meðal borgara í aðdraganda héraðsþings að taka þetta mál fyrir og var það gert á þessu þingi en myndskeið Guðjóns má finna á slóðinni https://www.youtube.com/watch?v=WjMjr7KSgxo.

Rætt var um mikilvægi þess að gefa Allsherjarþingi – hér eftir nefnt Alþingi – það form og/eða formfestu sem það á skilið og þannig hefja þann farveg að sýna út á við þá virðingu sem fyrir því er borin. Rætt var mikilvægi yfirlýsingarinnar (Statement) eða ástandslýsingarinnar sem þetta gefur út á við en einnig mikilvægi þess að hefja slípun vægis þess gagnvart héraðsþingum eða marka skil þar á milli. Með öðrum orðum að ítreka hið forna vægi þess að setja þinghelgi eins og gert var hér áður fyrr.

Þá var rætt hvort ætti að halda sig við hina fornu hefð að þinghelgi væri sett á fimmtudegi við sumarsólstöður eins og gert var áður fyrr og þá sérstaklega rætt um hvaða skilning á að setja í þessa setningu t.d. hvort fimmtudagur væri ætíð á undan sumarsólstöðum eða hvort miðað væri við þá venju sem iðkuð hefur verið frá setningu Allsherjarþings sumarið 2013 þegar Þjóðveldi var endurreist.

Uppi er mismundandi skilningur á hvort sett var þinghelgi á fimmtudegi í tíundu viku sumars og þá hvort talin sé 1sta vika sumars í sömu eða næstu viku á eftir 1sta sumardegi. Þá er mismunandi túlkun á því hvort setja skuli þinghelgi á fimmtudegi fyrir sumarsólstöður eða eftir, miðað við hvort sólstöður beri upp á helgi eða virkum degi.

Í þessu samhengi var rifjað upp efni greinar um sama efni sem rituð var 23. júní síðastliðinn og birt sama dag á nyttland.is. Greinina má finna á slóðinni http://nyttland.is/?p=47.

Ákveðið var að miða við hina fornu hefð en fyrst skyldi afla viðurkenndra heimilda um hvernig finna megi réttan dag og birta með skýrslu þessa héraðsþings. Ákveða skyldi á héraðsþingum í janúar 2018 hvaða dag skyldi endanlega velja og út frá hvaða reiknireglu sá dagur sé fundinn.

Áréttað var á þingi að meðan Þjóðveldi er jafn fámennt og nú er að hægt sé að halda þingfundi Alþingis hvenær sem er svo fremi að nægilegur fjöldi borgara sé á þingi. Gengið er út frá þeirri reglu að allir borgarar Þjóðveldis eru sjálfkrafa héraðsþingmenn og þar sem héraðsþing getur tilgreint alþingismann geti héraðsþing haldið allsherjarþing á meðan einungis eitt gilt hérað er í landinu.

Þá var rætt um hvernig skilja beri greinar 17. til og með 20. í Stjórnarskrá um dómsvald Þjóðveldis. Ákveðið var að fela Alþingi það hlutverk að hefja útfærslu og framkvæmd til bráðabirgða á dómsvaldi þar til Þjóðveldi verði nægilega fjölmennt til að geta reist viðeigandi stofnanir á grundvelli framangreindra ákvæða.

Rætt var um á hverju dómar byggjast; Þarf að dæma eftir lögum eða má dæma eftir allsherjarkosningu (dómþings) eftir allsherjarsiðgæði? Hér sést betur mikilvægi þess sem rætt var í upphafi þings, þ.e. hvert sé frumspekilegt siðferði sem lagt er til grundvallar lögum og dómum. Eru lög lifandi fyrirbæri (entity) eða ritað orð, en á hverju skal hið ritaða orð byggjast?

Niðurstaðan sem samþykkt var einróma, en orðalag var vandlega yfirfarið á þingi, er svohljóðandi: „Allsherjarþingi er falið að útfæra dómsvald og/eða dóma í samræmi við ákvæði stjórnarskrár eftir því sem allsherjarsátt ríkir um.  Allsherjarþing er áminnt um að dómar hafi mikilvægt fordæmisgildi. Lög byggjast ætíð á frumspekilegum skilningi þeirrar þjóðar sem býr að ríkinu og endurspegla því allserjarsiðgæði.“

Silfurdalur

Innt var eftir reiknilíkani til að lögfesta gildi Silfurdals – sem þegar hefur verið samþykktur sem gjaldmiðill Þjóðveldis – og voru sett tímamörk til næsta þings sem Lögsögumaður tók að sér að fylgt væri eftir. Í þessu efni var stuttlega drepið á skyldu efni sem rætt hefur verið áður s.s. skattheimta Þjóðveldis og samningar þess við starfsfólk eða embættisfólk ríkisins.

Ítarefni

Af Þinghelgi Allsherjarþings og valdi þess til dóma

„Samkvæmt Íslendingabók Ara fróða var ákveðið á Alþingi árið áður en kristni var lögtekin, „að menn skyldi svo koma til alþingis, er tíu vikur væri af sumri, en þangað til komu viku fyrr.“ Þetta kemur heim við lögbókina Grágás, sem var auðvitað skráð eftir að þessi breyting var gerð. Í Þingskapaþætti hennar segir: „Goðar allir skulu koma til þings fimmta dag viku er tíu vikur eru af sumri, áður sól gangi af Þingvelli …“ Fræðimenn hafa yfirleitt gengið út frá því að þá um kvöldið hafi þingið verið helgað og þar með formlega sett; það gera til dæmis Einar Arnórsson í Réttarsögu Alþingis og Jón Jóhannesson í Íslendinga sögu sinni. En daginn eftir var gengið til Lögbergs, þar sem lögsögumaður sagði upp þingsköp og önnur þingstörf hófust. Það kæmi því til greina að líta á föstudaginn sem upphafsdag þingsins, en hér á eftir geng ég samt út frá því að þingið teljist hefjast strax á fimmtudaginn.

Sumar hefst á fimmtudegi, svo að fimmti dagur viku, er tíu vikur eru af sumri, er fimmtudagurinn í elleftu viku sumars, fimmtudagurinn viku fyrr í upphafi tíundu viku.“ ~ Gunnar Karlsson, prófessor emeritus í sagnfræði við HÍ. (https://www.visindavefur.is/svar.php?id=390)

„Alþingi var stofnað á Þingvöllum árið 930. Þinghaldsstaðurinn hét Lögberg. Þar komu höfðingjar saman í júní ár hvert til að setja lög og kveða upp dóma. Flestum öðrum var einnig frjálst að fylgjast með þinghaldinu, eins og tíðkast á Alþingi enn í dag. Æðsti maður þingsins var lögsögumaðurinn sem var gert að leggja á minnið lög landsins og þylja upp fyrir aðra sem þingið sátu; einn þriðja laganna á ári hverju. Fram að árinu 1271 var svo þinginu slitið eftir tvær vikur á svokölluðum þinglausnardegi, en eftir það var þinghald stytt nokkuð.“ ~Páll Emil Emilsson (Háskóla unga fólksins) og Heiða María Sigurðardóttir, doktor í taugavísindum. (https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5268).

Sjá nánar í kynningarbæklingi Alþingis Lýðveldisins frá 1944: „Í upphafi var Alþingi allsherjarþing þar sem æðstu höfðingjar komu saman til löggjafarstarfa og til að kveða upp dóma. Auk þess var öllum frjálsum mönnum og ósekum heimilt að koma á þingið, og þangað sóttu auk goða bændur, málsaðilar, kaupmenn, iðnaðarmenn, sagnaþulir og ferðalangar.“ Ennfremur: „Lögrétta var löggjafarstofnun Alþingis. Hún skar úr lagaþrætum, setti ný lög og veitti undanþágur frá lögum. Miðpallsmenn einir höfðu atkvæðisrétt og réð meiri hlutinn úrslitum mála. Alþingi hið forna hafði einnig dómsvald og var ýmist fyrsta, annað eða þriðja dómstig.“ (http://www.althingi.is/pdf/isl.pdf)

Sumardagurinn fyrsti

„Í stærstu dráttum var árinu skipt í tvö nær jafnlöng misseri: Vetur og sumar. Vetrarmisserið byrjaði alltaf á laugardegi og sumarmisserið á fimmtudegi. Fram til ársins 1700 var það fimmtudagurinn á bilinu 9.-15. apríl en eftir 1700 á bilinu 19.- 25. apríl.“  ~Árni Björnsson, Þjóðháttafræðingur. (https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5831)

„Sumardagurinn fyrsti er í almanakinu talinn annar fimmtudagur eftir Leonisdag sem er 11. apríl hvert ár, eða með öðrum orðum fyrsti fimmtudagur eftir þann 18. Hann er því aldrei fyrr en 19. apríl og ekki síðar en þann 25.“ ~Trausti Jónsson, Veðurfræðingur. (https://www.visindavefur.is/svar.php?id=65157)

„Sumardagurinn fyrsti er fyrsti fimmtudagur eftir 18. apríl og getur því borið upp á dagana 19.-25. apríl. Þegar aðfarardagur ársins er þekktur, er hægt að finna sumardaginn fyrsta á þann hátt að byrja að telja á þeim fingurstað sem svarar til aðfarardagsins og telja þar fyrstu hugsanlegu dagsetninguna (19. apríl). Síðan er talið venjulegan hring (öfugan hring) þar til komið er á fingurtopp. Sú dagsetning sem þar lendir gefur þá sumardaginn fyrsta.“ ~Almanak Hásóla Íslands.  (http://www.almanak.hi.is/f2.html)

Greinar 17 til 20 í Stjórnarskrá Þjóðveldis

17. Dómarar, Fógetar (Sýslumenn) og Lögreglustjórar héraða eru kosnir almennum kosningum og sitja til þriggja ára í senn. a) Ef dómari dæmir gegn stjórnarskrá telst það glæpur gegn þjóð og/eða réttarmorð?
18. Eigi má dæma íbúa Þjóðveldis til refsingar nema samkvæmt lögum og að undangenginni sönnunarbyrði fyrir dómi. Þegar fullnaðardómi er náð má eigi þyngja refsingu.
19. Um dómsstig og dómstóla. a) Landsdómur er jafngildi hæstaréttar og sker úr um allsherjarlög og áfrýjaða dóma til endurmats. b) Hvert hérað hefur héraðsdómstól sem dæmir samkvæmt lögum héraðs og í mörgum tilfellum allsherjarlögum. c) Dómarar Þjóðveldis séu kosnir af almenningi og sitja hámark sex ár í embætti. Sé skortur á dómurum getur Alþingi skorað á hæft fólk til framboðs. d) Allir dómar séu kveðnir fjölskipuðum dómi þriggja til sjö dómenda og sé dómur gildur sé hann einhuga. e) Komi síðar í ljós að dómur sé réttarmorð skulu dæmendur sjálfkrafa útlægir í tólf ár. Réttarmorð telst þegar hluti dóms eða allur var að ósekju. f) Alþingi skilgreinir lög um framkvæmd dóma og almenn hegningarákvæði gegn lögbrotum.
20. Útlægur telst sá sem missir lagalegan rétt innan Þjóðveldis að öllu nema ríkisfangi sem er ósviptanlegt. a) Landsréttur kveður upp útlegðardóma. Alþingi skilgreinir hæli sem veita má útlægum sem ekki geta eða vilja fullnusta útlegð utan Þjóðveldis.

Var honum m.a. hótað lífláti með hamri. Ekki er ljóst hvort hótuninni hefði verið fylgt eftir er að var komið og árásin stöðvuð. Annar árásarmanna hefur áður verið viðriðinn morðmál. Nöfn mannanna verða ekki birt að sinni.

Líðan Ragnars er eftir atvikum og hefur hann notið umönnunar fjölskyldu og vina síðustu daga.

Ekki hefur verið tekin ákvörðun af hálfu Þjóðveldis – sem með réttu getur kallað sig Íslenzka ríkið – hvernig tekið verður á þessum hrottalega glæp. Ekki liggur fyrir hvort árásin verður kærð innan Lýgveldisins (en allir borgarar Þjóðveldis hafa samkvæmt stjórnarskrá full borgaraleg réttindi í Lýðveldinu).

Stjórnarskrá Þjóðveldis tiltekur hvernig stofnað skuli til lögreglu- og dómsvalds en þar sem Þjóðveldið er enn mannfátt, og friður hefur ríkt innan þess og borgarar þess að mestu látnir í friði, hefur enn ekki þótt nauðsynlegt að útfæra þessi stjórnlög nánar.

Lögsögumaður Þjóðveldis er æðsta embætti Íslenzka ríkisins. Embætti sem stofnað var til á sumarsólstöðum árið 930 – allir lögsögumenn ríkisins eru þekktir frá upphafi. Ekki þarf að útskýra þungann sem að baki þessu liggur. Um sambærilegan glæp er að ræða og ef Forseti Lýðveldisins yrði fyrir líkamsárás.

Þar sem ekki hefur verið stofnað til viðeigandi stofnana til að rannsaka og meðhöndla glæpinn er of snemmt að segja til um frekari framvindu. Fyrir liggur að samþykkt verði lög á héraðsþingum nú í október 2017 um starfsemi Allsherjarþings.

Vitað er að rædd verður sú tillaga að Allsherjarþing taki að sér bráðabirgðaútfærslu á löggæslu og dómum, eða þar til sett hafa verið almenn hegningarlög og lög um framkvæmd löggæslu og útfærslu á þessum tvennum þáttum ríkisins.  Ekki þarf að tíunda alvarleika þessa máls.

Rétt þykir að minna á til umhugsunar að Stjórnarskrá Þjóðveldis leyfir útlegðardóma en útlegðardómur jafngildir því að hinn dæmdi nýtur engrar lagaverndar á meðan á útlegð stendur. Engin fyrningarlög eru til í Þjóðveldi að svo komnu máli.

Sem fyrr segir þá þykir ekki rétt að birta nánari upplýsingar að þessu sinni um þann glæp sem var framinn. Eins og útskýrt er hér að framan verða allir fletir þessa alvarlega máls ræddir á komandi héraðsþingum og að lokum lagt fyrir Allsherjarþing að ákveða um framhaldið.

Rannsókn málsins er enn á frumstigi og er ekki vitað á þessu stigi málsins hvort leyndir valdaþræðir í Lýðveldinu eigi hlut hér að máli eða hvort um var að ræða handshófskennt ofbeldisverk. Borgurum Þjóðveldis – og öðrum velunnurum þess – er ráðlagt að gæta stillingar.